Baza wiedzy
25 lip 2022

Droga do u┼╝ytecznego miasta

Artyku┼é omawia rozw├│j inteligentnych miast i ich znaczenie dla poprawy jako┼Ťci ┼╝ycia mieszka┼äc├│w. Wsp├│┼éczesne miasta staj─ů si─Ö kompleksowymi systemami, kt├│re wymagaj─ů planowania, organizacji i kontroli. Wprowadzenie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w miastach ma na celu popraw─Ö interaktywno┼Ťci, wydajno┼Ťci infrastruktury oraz jako┼Ťci ┼╝ycia mieszka┼äc├│w. Istniej─ů trzy generacje inteligentnych miast, z drug─ů i trzeci─ů generacj─ů skupiaj─ůc─ů si─Ö na zaanga┼╝owaniu mieszka┼äc├│w i rozwoju zr├│wnowa┼╝onego. Wprowadzenie inteligentnych rozwi─ůza┼ä technologicznych wymaga wsp├│┼épracy mi─Ödzy w┼éadzami miejskimi, mieszka┼äcami i dostawcami technologii.

Spis tre┼Ťci:

Miasto jako system

Nauczyli┼Ťmy si─Ö ju┼╝ uchwala─ç bud┼╝ety obywatelskie, odkryli┼Ťmy zalety jazdy po mie┼Ťcie rowerem miejskim i hulajnog─ů, zdajemy sobie spraw─Ö z tego, ┼╝e reklamy na budynkach niekoniecznie upi─Ökszaj─ů przestrze┼ä publiczn─ů, zaczynamy dostrzega─ç szkody, jakie naszym miastom wyrz─ůdzi┼éy samochody. Te wszystkie wa┼╝ne dla dobrej organizacji funkcjonowania miasta elementy zaczynaj─ů sk┼éada─ç si─Ö w ca┼éo┼Ť─ç i tworzy─ç pewien sp├│jny system. System kt├│ry wymaga adekwatnego zarz─ůdzania, a zatem planowania, organizowania oraz kontroli.

To zadanie trudne, poniewa┼╝ wsp├│┼éczesne miasta s─ů z┼éo┼╝onymi, wieloelementowymi organizmami, a zarz─ůdzanie nimi wymaga interdyscyplinarnej wiedzy i umiej─Ötno┼Ťci. Istotnym elementem zmian w zakresie zwi─Ökszania efektywno┼Ťci funkcjonowania wsp├│┼éczesnego miasta jest spos├│b jego organizacji.

Tym co ukszta┼étowa┼éo dzisiejsze miasta, nie by┼éa potrzeba tworzenia samej infrastruktury –┬ámiasta powstawa┼éy jako wsp├│lnoty i narz─Ödzie do zaspokajania podstawowych potrzeb spo┼éecznych i ekonomicznych. Dlatego, miasto to nie tylko zgodna z zamys┼éem urbanistycznym sie─ç dr├│g, uk┼éad budynk├│w – to tak┼╝e sie─ç system├│w istniej─ůcych w budynkach, system├│w wbudowanych w sprz─Öty gospodarstwa domowego, system├│w transportu, sieci elektrycznych, system├│w p┼éatno┼Ťci, sieci zaopatrzenia w wod─Ö i usuwanie ┼Ťciek├│w oraz system├│w zapewniaj─ůcych bezpiecze┼ästwo mieszka┼äc├│w miast.

Podsk├│rnie, cz─Östo niezauwa┼╝alnie, funkcjonuje i pulsuje codziennie w rytmie naszego ┼╝ycia ÔÇô wci─ů┼╝ rosn─ůca sie─ç nak┼éadaj─ůcych si─Ö po┼é─ůcze┼ä mechanicznych, elektronicznych i komunikacyjnych. Smart City to wykorzystywanie dost─Öpnych i u┼éatwiaj─ůcych codzienne funkcjonowanie technologii. ┼╗yjemy w przestrzeni oplecionej niewidzialnym systemem powi─ůza┼ä, pe┼énej smartfon├│w, komputer├│w. Czas w tych miastach p┼éynie niepor├│wnywalnie szybciej ni┼╝ kiedykolwiek wcze┼Ťniej w dziejach, funkcjonowanie w nich wymusza na nas szybko┼Ť─ç i mobilno┼Ť─ç. Wykorzystujemy nowe technologie do kontroli i obs┼éugi swoich ´Čünans├│w, p┼éatno┼Ťci, zakup├│w. Stajemy si─Ö otwarci i po┼╝─ůdamy nowinek produktowych.

W poszukiwaniu ideału

Pierwotna koncepcja miasta inteligentnego┬ánie do ko┼äca si─Ö sprawdzi┼éa. Pierwsza generacja miast inteligentnych by┼éa budowana poprzez wdro┼╝enia wycinkowych rozwi─ůza┼ä przez korporacje technologiczne. Zasadniczo mieszka┼äcy miast sprowadzeni byli do roli u┼╝ytkownik├│w system├│w, pomini─Öto ich udzia┼é w tworzeniu rozwi─ůza┼ä. Miasto jest tu raczej poligonem dzia┼éa┼ä podmiot├│w bran┼╝owych i technokratycznie rozumian─ů przestrzeni─ů. Wi─Ökszo┼Ť─ç takich o┼Ťrodk├│w istnieje cz─Ö┼Ťciowo w postaci idyllicznych grafik komputerowych. Wydaje si─Ö wi─Öc, ┼╝e przysz┼éo┼Ť─ç i kierunek rozwoju inteligentnych miast to naturalny rozw├│j organiczny ÔÇô ewolucja istniej─ůcych o┼Ťrodk├│w miejskich. Budowanie ÔÇ×od zeraÔÇŁ zamkni─Ötych enklaw jest nienaturalne – sztuczne.

Druga generacja inteligentnych miast┬ájest kreowana przez w┼éodarzy miast, przez miejskie elity. Bior─ů odpowiedzialno┼Ť─ç za ten proces, zdobywaj─ů fundusze, tworz─ů programy i projekty, korzystaj─ů z w┼éasnych ekspert├│w i zaplecza. To w┼éadze lokalne staj─ů si─Ö inicjatorami wykorzystania nowoczesnych technologii ÔÇô jako odpowiedzi na problemy zdiagnozowane w swoich miastach. Technologie maj─ů poprawia─ç jako┼Ť─ç ┼╝ycia mieszka┼äc├│w i s─ů wykorzystywane w bardziej ┼Ťwiadomy i zarazem selektywny spos├│b. Wi─Ökszo┼Ť─ç miast realizuj─ůcych projekty miast inteligentnych nale┼╝y dzi┼Ť do drugiej generacji, charakteryzuj─ůcej si─Ö masowym w┼é─ůczaniem tkanki miasta do internetu rzeczy: inteligentne sensory, liczniki, sterowniki s┼éu┼╝─ů lepszemu zarz─ůdzaniu miastem. Wad─ů, na kt├│r─ů wskazuj─ů krytycy Smart City, jest nadmierny technokratyzm, gdy┼╝ obywatele schodz─ů w nich na dalszy plan.

Inteligentne miasta trzeciej generacji┬áto dojrza┼ée realizowanie idei opieraj─ůcej si─Ö na inicjatywie wszystkich: lokalnych w┼éadz, firm technologicznych oraz obywateli. To w┼éa┼Ťnie mieszka┼äcy maj─ů mie─ç du┼╝y wp┼éyw na dany region i jego rozw├│j, co finalnie prze┼éo┼╝y si─Ö na wy┼╝szy poziom ┼╝ycia oraz szybsze wprowadzanie innowacji. To miasto, kt├│re wykorzystuje technologie informacyjno-komunikacyjne nie tylko po aby zwi─Ökszy─ç interaktywno┼Ť─ç i wydajno┼Ťci infrastruktury miejskiej i jej poszczeg├│lnych komponent├│w (komunikacji, us┼éug, itp.), ale tak┼╝e po to aby u┼Ťwiadomi─ç mieszka┼äc├│w. W tym kontek┼Ťcie najwa┼╝niejsze nie jest wykorzystanie technologii samo w sobie – miasto mo┼╝e by─ç traktowane jako „inteligentne”, gdy podejmuje inwestycje w kapita┼é ludzki i spo┼éeczny oraz infrastruktur─Ö komunikacyjn─ů w celu aktywnego promowania zr├│wnowa┼╝onego rozwoju gospodarczego i wysokiej jako┼Ťci ┼╝ycia, w tym m─ůdrego gospodarowania zasobami, tak┼╝e przez partycypacj─Ö obywatelsk─ů.

Inteligentne miasto nowej ery┬á┼é─ůczy dorobek poprzednik├│w – to miasto ÔÇ×zieloneÔÇŁ – respektuje formu┼é─Ö zr├│wnowa┼╝onego rozwoju ÔÇô jest rozwijaj─ůcym si─Ö ekosystemem, w kt├│rym rozwi─ůzania technologiczne pomagaj─ů w dialogu z mieszka┼äcami, optymalizuj─ů miejsk─ů infrastruktur─Ö, podnosz─ů w istotny spos├│b jako┼Ť─ç ┼╝ycia mieszka┼äc├│w. Implementowane rozwi─ůzania s─ů zawsze rezultatem dialogu mieszka┼äca z miastem, ewoluuj─ů wraz z rozwojem potrzeb i nowych technologicznych mo┼╝liwo┼Ťci.

Współpraca jako klucz do sukcesu

Inteligentne miasto to┬áinteligentni mieszka┼äcy. Mieszka┼äcy, kt├│rzy chc─ů i potrafi─ů wykorzystywa─ç nowoczesne technologie. To mieszka┼äcy miast sprawiaj─ů, ┼╝e spo┼éecze┼ästwo informacyjne staje si─Ö faktem. Informacja jest towarem cenniejszym ni┼╝ dobra materialne. Jeste┼Ťmy przygotowani i potrafimy wykorzystywa─ç wsp├│┼éczesne technologie informatyczne, komunikacyjne. Inteligentne miasto b─Ödzie tylko wtedy funkcjonowa┼éo, je┼╝eli jego najwa┼╝niejszy element sk┼éadowy ÔÇô ludzie, stan─ů si─Ö cz─Ö┼Ťci─ů jego ekosystemu. Zaczn─ů si─Ö anga┼╝owa─ç, tworzy─ç i ingerowa─ç w otaczaj─ůce ich ┼Ťrodowisko. Futurystyczna wizja miasta przysz┼éo┼Ťci to brak ulicznych kork├│w, przystanki autobusowe przy kt├│rych mo┼╝na napi─ç si─Ö aromatycznej kawy, szybkie i wygodne p┼éatno┼Ťci za us┼éugi i atrakcje miejskie.

W praktyce┬ákoncepcja inteligentnych miast┬ápowinna odnosi─ç si─Ö do realnych potrzeb danej aglomeracji i przynosi─ç wymierne efekty w postaci: uzyskanie oszcz─Ödno┼Ťci (czasu, pieni─Ödzy, nak┼éad├│w pracy), szybszego rozwoju gospodarczego, poprawy komfortu ┼╝ycia mieszka┼äc├│w. Co pozwala urzeczywistnia─ç wizj─Ö inteligentnego miasta? Poszukiwanie odpowiedzi na to pytanie kieruje nas w stron─Ö zar├│wno mieszka┼äc├│w, jak i wsp├│┼éczesnej technologii – wsp├│┼éczesne ogromne mo┼╝liwo┼Ťci obliczeniowe, przetwarzanie danych w chmurze, mo┼╝liwo┼Ťci dok┼éadnej geolokalizacji daj─ů podwaliny i stwarzaj─ů nowe warunki do rozwoju inteligentnych miast. Technologia to zapewne jedna z kluczowych inwestycji i fundament infrastruktury inteligentnego miasta. Umo┼╝liwia sprawne funkcjonowanie, ma zastosowanie we wszystkich miejskich procesach. Technologie stanowi─ů coraz cz─Ö┼Ťciej podstaw─Ö zmian zachodz─ůcych w obszarach miejskich ÔÇô dzi─Öki ich wykorzystaniu projektowane system wymiany informacji pozwalaj─ů na efektywn─ů wymian─Ö informacji o zasobach miasta, a nast─Öpnie p├│┼║niejsze jej przetwarzanie. Zastosowanie takich rozwi─ůza┼ä przynosi oszcz─Ödno┼Ťci i pozwala na optymalizacj─Ö proces├│w. Przyk┼éadami takich rozwi─ůza┼ä to: zdalny odczyt licznik├│w energii, wody i gazu, zdalne sterowanie miejskim o┼Ťwietleniem w zale┼╝no┼Ťci od pory dnia i obserwowanego w czasie rzeczywistym ruchu ulicznego, zdalne zarz─ůdzanie transportem miejskim. Inteligencji miasta mo┼╝emy zatem szuka─ç w energetyce, turystyce, transporcie, gospodarce komunalnej, administracji ÔÇô to obszary, gdzie optymalizacja i zastosowanie koncepcji smart city przyniesie realne korzy┼Ťci.

Jednak kluczowym elementem efektywno┼Ťci wzmiankowanych projekt├│w jest wsp├│┼épraca w┼éadz miejskich, mieszka┼äc├│w i dostawc├│w rozwi─ůza┼ä technologicznych. Wydaje si─Ö, ┼╝e jest to jedyna szansa na urzeczywistnienie plan├│w rozwoju naszych miast i aglomeracji. To r├│wnie┼╝ umiej─Ötne, profesjonalne dopasowanie innowacji technologicznych do potrzeb wsp├│┼éczesnego miasta, a tak┼╝e potrzeb generowanych przez jego mieszka┼äc├│w.