Baza wiedzy
08 lip 2022
Inteligentne miasta – Wyzwania i możliwości

Nasze miasta są domem dla ponad połowy światowej populacji i oczekuje się, że do 2050 r. przybędzie kolejnych 2,5 miliarda nowych mieszkańców. Stoimy w obliczu narastających problemów z infrastrukturą i środowiskiem oraz rosnących wymagań mieszkańców, aby zapewnić lepszą jakość życia. Dlatego technologie smart city mają duży potencjał, aby w tym pomóc. Inteligentne miasta wykorzystują dane i technologię cyfrową w celu poprawy jakości naszej wspólnej przyszłości – w wymiarze społecznym, gospodarczym i technologicznym.

Dzisiejsze miasto. Inteligencja cyfrowa w istniejących systemach miejskich

Pierwsza generacja inteligentnych miast została zbudowana poprzez wdrożenie rozwiązań technologicznych do infrastruktury miasta. Takie rozwiązania wdrażały głównie duże korporacje IT ze względu na ich potencjał. W zasadzie obywatele zostali „sprowadzeni” do roli użytkowników systemu, zaniedbano ich udział w tworzeniu rozwiązań.

Drugą generację inteligentnych miast tworzą władze miast i liderzy miast. Biorą odpowiedzialność za proces, pozyskują fundusze, tworzą różne programy i projekty oraz korzystają z własnych ekspertów i zasobów. To samorządy inicjują wykorzystanie nowoczesnych technologii – w odpowiedzi na problemy zdiagnozowane w ich miastach. Większość miast realizujących dziś projekty smart city należy do drugiej generacji. Charakteryzuje się ono masowym włączeniem internetu rzeczy: inteligentne czujniki, deski rozdzielcze, sterowniki, API służą do lepszego zarządzania miastem. Technologie w inteligentnym mieście mają poprawić jakość życia mieszkańców i powinny być wykorzystywane w sposób bardziej świadomy i selektywny.

Inteligentne miasta trzeciej generacji powinny opierać się na inicjatywie i pomysłach wszystkich: władz lokalnych, firm technologicznych i obywateli. Smart city to miasto, które wykorzystuje technologie informacyjno-komunikacyjne nie tylko do zwiększenia interaktywności i efektywności infrastruktury miejskiej i jej poszczególnych elementów, ale także do uświadamiania mieszkańcom. W tym kontekście najważniejsze nie jest samo korzystanie z technologii – miasto można uznać za „inteligentne”, gdy inwestuje w kapitał ludzki i społeczny oraz infrastrukturę komunikacyjną w celu aktywnego promowania zrównoważonego rozwoju gospodarczego i wysokiej jakości życia, w tym m.in. mądre zarządzanie zasobami i partycypacja obywatelska.

Inteligentne miasto nowej ery łączy osiągnięcia swoich poprzedników. To miasto „zielone” – respektujące formułę zrównoważonego rozwoju –rozwijający się ekosystem, w którym rozwiązania technologiczne pomagają w dialogu z mieszkańcami, optymalizują infrastrukturę miejską i znacząco poprawiają jakość naszego życia.

W tym kontekście powinniśmy postrzegać miasto jako system. System, który wymaga wysokiej jakości zarządzania, a więc planowania, organizacji i kontroli. To trudne zadanie, ponieważ współczesne miasta to złożone, wieloelementowe organizmy. Zarządzanie miastem wymaga interdyscyplinarnej wiedzy i umiejętności. Ważnym elementem zmian w zakresie zwiększenia efektywności współczesnego miasta jest sposób jego organizacji.

Inteligentne technologie i projekty

Do niedawna przywódcy miast myśleli o inteligentnych technologiach przede wszystkim jako narzędziach do stawania się coraz bardziej smart. Dane z czujników i zaawansowane technologicznie centra dowodzenia obiecały nowy, rewolucyjny sposób zarządzania złożonymi operacjami i automatyzacji systemów infrastruktury. Teraz technologia jest bardziej bezpośrednio wprowadzana w życie mieszkańców. Smartfony stały się kluczem do miasta, przekazując milionom rąk natychmiastowe informacje o tranzycie, ruchu drogowym, służbie zdrowia, ostrzeżeniach dotyczących bezpieczeństwa i wiadomościach społecznościowych.

Po dekadzie prób i błędów przywódcy miast zdają sobie sprawę, że strategie inteligentnych miast zaczynają się od ludzi, a nie od technologii. „Inteligentność” to nie tylko instalowanie cyfrowych interfejsów w tradycyjnej infrastrukturze czy usprawnianie funkcjonowania miasta. Chodzi o celowe wykorzystywanie technologii i danych, aby podejmować lepsze decyzje i zapewniać lepszą jakość życia [1].

Inteligentne miasta dodają cyfrową inteligencję do miejskiego świata i wykorzystują ją do rozwiązywania problemów publicznych i osiągania wyższej jakości życia. Obecnie na wielu polach rozwija się wiele inicjatyw, których celem jest analiza procesu koncepcyjnego, metod wdrażania czy efektów – określanych jako projekty smart city. Od momentu powstania koncepcja inteligentnego miasta ewoluowała od realizacji konkretnych projektów do wdrażania globalnych strategii w celu sprostania szerszym wyzwaniom miejskim.

Każdy projekt inteligentnego miasta powinien być odpowiedzią na realne wyzwania, przed którymi stoją miasta XXI wieku. Jeśli przejdziemy do omówienia inicjatyw smart city – powinny one nawiązać relacje między zidentyfikowanymi wyzwaniami miasta a realnym projektem mającym na celu ich rozwiązanie.

W efekcie – realizacja projektów Smart City powinna skutecznie odpowiadać na złożone i różnorodne wyzwania miast, nie naruszając ich zrównoważonego rozwoju i jednocześnie poprawiając jakość życia ich mieszkańców. W dzisiejszych czasach miasta mają wiele różnych dziedzin do dopracowania, aby mogły stać się lepszymi miejscami do życia. Zmiany demograficzne i kryzys finansowy ujawniły pilną potrzebę stawienia czoła tym wyzwaniom miasta. Ale to nie tylko kwestia wyzwań, z jakimi miasta muszą się dzisiaj zmierzyć, ale przyszłe problemy miast muszą być brane pod uwagę w sposób zintegrowany, jak proponuje dokument Komisji Europejskiej “Cities of Tomorrow.” [2]

Wyzwania i szanse

Proces cyfrowej transformacji społeczeństwa i gospodarki z udziałem algorytmów to wielkie wyzwanie rozwojowe XXI wieku. Usługi publiczne w tym systemie muszą być wzbogacone o szczegółowe dane. Z tego powodu w ostatnich latach dane stały się jednym z głównych, a nawet najważniejszych czynników produkcji. Pozyskiwanie, gromadzenie, analiza, przetwarzanie i wykorzystywanie danych oraz ciągły rozwój algorytmów staje się podstawową kompetencją krajów i miast.

Inteligentne miasta mogą zakłócić funkcjonowanie niektórych branż, nawet jeśli stwarzają znaczne możliwości na rynku. Potrzeby klientów wymuszą ponowną ocenę obecnych produktów i usług, aby spełnić wyższe oczekiwania dotyczące jakości, kosztów i wydajności we wszystkim, od mobilności po opiekę zdrowotną. Rozwiązania dla inteligentnych miast przeniosą wartość w krajobrazie miast i łańcuchach wartości. Firmy chcące wejść na rynki inteligentnych miast będą potrzebowały różnych zestawów umiejętności, kreatywnych modeli finansowania i większego nacisku na zaangażowanie obywatelskie. Jednak pomimo niezliczonych korzyści płynących z projektów inteligentnych miast, wiele wyzwań pozostaje, jeśli chodzi o wdrożenie, ze względu na unikalne wymagania miasta i różne interpretacje koncepcji wdrażania.

Transport publiczny

Ogólnie rzecz biorąc, miasta z rozbudowanymi, dobrze wykorzystywanymi systemami tranzytowymi korzystają z aplikacji, które usprawniają obsługę pasażerów. Korzystanie z digital signage lub aplikacji mobilnych do dostarczania w czasie rzeczywistym informacji o opóźnieniach umożliwia osobom dojeżdżającym do pracy dostosowywanie tras na bieżąco.

Instalacja czujników IoT w istniejącej infrastrukturze fizycznej może pomóc zespołom w przeprowadzaniu konserwacji predykcyjnej, naprawianiu problemów, zanim przerodzą się one w awarie i opóźnienia. Na przykład firma transportowa Via z Nowego Jorku poszukuje większego kawałka nowego rynku, łącząc wspólne przejazdy i transport publiczny. Via chce odgrywać centralną rolę, ponieważ miasta, władze transportowe i uniwersytety zmieniają swoją ofertę transportową w wyniku pandemii koronawirusa.

Oprogramowanie Via pomaga miastom zintegrować ich systemy transportu publicznego, dodając do istniejącej infrastruktury aspekty aplikacji wjazdowych, takich jak aplikacje Uber i Lyft. Miasta mogą korzystać z Via, aby oferować transport na żądanie i wcześniej zaplanowane odbiory dla osób, które nie mieszkają w pobliżu przystanków autobusowych. Dostęp do usług, które zostały wdrożone w 24 krajach, można uzyskać za pomocą aplikacji na smartfona, komputera lub telefonu. Oprogramowanie może być również używane do szybkiego identyfikowania nieoczekiwanych wzrostów popytu, dzięki czemu dodatkowe autobusy mogą być wysyłane na określoną trasę. Kiedyś zmiany demograficzne następowały przez wiele lat, a transport publiczny dostosowywał się z czasem. Teraz sprawy toczą się tak szybko z powodu pandemii, podczas gdy miasto zmieniałoby swój plan transportowy co 20 lat, a teraz dzięki danym i algorytmom można to zrobić znacznie szybciej [3].

Ograniczanie ruchu

Rozwiązania, które zmniejszają zatłoczenie dróg, są bardziej skuteczne w miastach, w których jazda samochodem jest powszechna lub autobusy są głównym środkiem transportu. Nawigacja w czasie rzeczywistym ostrzega kierowców o opóźnieniach i pomaga im wybrać najszybszą trasę. Inteligentne aplikacje parkingowe kierują kierowców bezpośrednio do dostępnych miejsc, eliminując czas poświęcony na znalezienie wolnego miejsca. Na przykład w przypadku Grupy MCX uważna obserwacja problemów miasta zaowocowała wdrożeniem nowego produktu – City Scanner. Jest to wiodący na świecie, w pełni zautomatyzowany mobilny system kontroli parkingów typu „wszystko w jednym”. Pojazd wyposażony w system City Scanner zeskanuje tablice rejestracyjne i wystawi mandaty parkingowe za nieopłacone postoje. Jeden pojazd z obsługą City Scanner oszczędza pracy 20 inspektorów, których można użyć na mniej patrolowanych obszarach.

Redukcja odpadów stałych

Ponieważ programy recyklingu o niskiej technologii osiągają granice swoich możliwości, technologia może jeszcze bardziej zmniejszyć ilość nieprzetworzonych odpadów stałych. Na przykład cyfrowe śledzenie i opłata za wywóz śmieci obciąża użytkowników dokładnie za ilość i rodzaj wyrzucanych śmieci.

Jakość powietrza

Dobrym przykładem jest polski start-up Airly. Ich celem jest sprawienie, aby jakość powietrza była widoczna i zrozumiała dla wszystkich, ponieważ wiedza i edukacja to pierwsze kroki w kierunku skutecznego rozwiązywania problemów związanych z jakością powietrza. Airly inspiruje zmiany zachowań, umożliwiając obywatelom na całym świecie żądanie czystszego powietrza i motywując do większego zaangażowania w debatę na temat jakości powietrza.

Podsumowanie

Cicho, często niezauważalnie – miasto wibruje codziennie rytmem naszego życia – stale powiększająca się sieć nakładających się połączeń mechanicznych, elektronicznych i komunikacyjnych. Żyjemy w przestrzeni splątanej niewidzialnym systemem połączeń, pełnej smartfonów i komputerów. Czas w tych miastach płynie nieporównywalnie szybciej niż kiedykolwiek w historii, a funkcjonowanie w nich zmusza nas do szybkości i mobilności. Wykorzystujemy nowe technologie do kontroli płatności i zakupów. Bardziej niż kiedykolwiek pragniemy nowych produktów i technologii.

Powinniśmy postrzegać koncepcję miasta całościowo – jako strategię nowoczesnego smart city, rozwijającego się w harmonii z ekosystemem środowiska naturalnego, ale jednocześnie świadomie wykorzystującego nowoczesne technologie, które będą stale rozwijane, aby służyć wszystkim mieszkańcom – tworząc „przyjazne miasto”.

Takich, które oferują swoim mieszkańcom nowe doświadczenia w „użytkowaniu”, wykorzystując w pełni możliwości miasta. Również udział w jego rozwoju, udział w zarządzaniu. Nasza idea Smart City głosi, że inwestycje w kapitał ludzki i społeczny – podnoszenie świadomości wartości ekologii, wsparte rozwojem nowoczesnej infrastruktury i technologii, są podstawą zrównoważonego rozwoju miasta i podstawą wysokiej jakości życia.

[1] McKinsey&Company, McKinsey Global Institute, Smart Cities: Digital Solutions For A More Livable Future, 2018.

[2] Monzon A., Smart Cities Concept And Challenges: Bases For The Assessment Of Smart City Projects, International Conference on Smart Cities and Green ICT Systems (SMARTGREENS), Lisbon, Portugal, 2015.

[3] Sylvers E., Transportation Startup Via Makes $100 Million Bet on Mapping Company, The Wall Street Journal, 9.03.2021.